E-ticaret Sektöründe Nitelik

e ticaret sektöründe nitelike-ticaret sektöründe “aslan” olmanız için senelerinizi vermenize, ufak tefek hatalar üzerinde saatlerce kafa yorup kalıtımsal tecrübeyi kazanmaya çalışmanıza gerek yok.

Network kablosunun kaç küçük renkli kablodan meydana geldiği, internetin neden ve nasıl doğduğu; veri yolunun, işlemcinin, hafızanın nasıl birşey olduğu; markanın, algının, iletişimin arkasında neler yattığı ve hatta cep telefonunun nasıl çalıştığı önemli değil. 2-3 tane blog okuyup, 1-2 tane seminerde kullanılan bazı klişe kelimeleri ezberlemeniz yeterli. “Sosyal medya, web 2.0, google adwords, mobile marketing…”

Bu arada 4-5 tane etrafta duyduğunuz proje/şirket liderlerinin isimlerini de akılda tutup ,”haa bizim Mahir…”, “Emre‘ye de geçen gün dedim ki…” kalıpları e-ticaret aslanı olmak için yeterli. Aslında ne Mahir seni tanıyor, ne Emre lütfedip te seni dinledi. Çok önemli mi?  Sonra sektör çok büyük diye ahkam kes. Büyüklük kupa büyüklüğümü peki? Yoksa cm büyüklüğü mü?

Sektör şu an sadece sörf yapmak için yeterli ve malesef kuyu kadar derin değil. Derinliği oluşturan faktörlerde mi eksiklik var yoksa?

Nobel ödülü almış bir çalışmaya birkaç değerli dakikanızı ayırıp göz atmanızı isterim:

Dunning-Kruger sendromu. Psikolojide Nobel Ödülü alan çalışma

Psikologlar Justin Kruger ve David Dunning’in tarihe geçmelerine vesile olan teorileri özetle, “cehalet, gerçek bilginin aksine, bireyin kendine olan güvenini artırır” der.

Metin çözme, araç kullanma, tenis oynama gibi çeşitli alanlarda yapılan araştırmaların sonucunda şu bulgulara ulaşılmıştır:

-Niteliksiz insanlar ne ölçüde niteliksiz olduklarını fark edemezler.
-Niteliksiz insanlar, niteliklerini abartma eğilimindedir.
-Niteliksiz insanlar, gerçekten nitelikli insanların niteliklerini görüp anlamaktan da acizdirler.
-Eğer nitelikleri, belli bir eğitimle artırılırsa, aynı niteliksiz insanlar, niteliksizliklerinin farkına varmaya başlarlar..

Değerlendirme zaafı:
İki uzman daha sonra, bu teorilerini test etme fırsatı da buldular. Cornell Üniversitesi’nden 45 öğrenciye bir test yaptılar, çeşitli sorular sordular. Ardından öğrencilerden “testin sonucunda ne kadar başarılı olacaklarını tahmin etmelerini” istediler.

En başarısızların (yani sadece yüzde 10 ve daha az doğru cevap verenlerin), testin yüzde 60’ına doğru cevap verdiklerine, ayrıca iyi günlerinde olsalar yüzde 70’e ulaşabileceklerine inandıkları ortaya çıktı.

En iyilerin (yani en az yüzde 90 doğru sonuç alanların) en alçakgönüllü denekler olduğu (soruların yüzde 70’ine doğru cevap verdiklerini düşündükleri) görüldü. (Not: Dunning ve Kruger bu çalışmalarıyla 2000 yılında Nobel de kazandılar.)

Çalışan, kendi kapasitesini değerlendirmekten ve eksikliğini teşhis etmekten acizdir. Ama asıl vahim olan, bu “yetersizlik + haddini bilmeme” kokteylinin, mesleki açıdan, karşı koyulmaz bir itici güç oluşturması. Kariyer açısından bir eksiyken, artıya dönüşmesi.

İşinde çok iyi olduğuna yürekten inanan “yetersiz”, kendini ve yaptıklarını övmekten, her işte öne çıkmaktan ve haddi olmayan görevlere talip olmaktan en küçük bir rahatsızlık duymayacaktır. Aksine bunu bir “hak”olarak görecektir.

Bu arada, gerçekten bilgili ve yetenekli insanlar ise çalışma hayatında “fazla alçakgönüllü” davranarak kendilerine haksızlık edecekler, öne çıkmayacaklar, yüksek görevlere kendiliklerinden talip olmayacaklar, kıymetlerinin bilinmesini bekleyecekler (ve bilinmeyince için için kırılacaklar ve kendilerini daha da geriye çekecekler) ve muhtemelen üstleri tarafından “ihtiras eksikliği” ile suçlanacaklardır.

Sonuçta, “kifayetsiz muhterisler” her zaman ve her yerde daha hızlı yükselecekler ve daha yukarılara çıkacaklardır. Etrafınıza bir bakın, uzmanlara hak verecek misiniz?

5 comments to E-ticaret Sektöründe Nitelik

  • Nil Ülengin

    senin gibi bir arkadaşım olduğu için gurur duydum 🙂
    harikasın 🙂

  • tanzimo

    diğer yazının cevabında belirttiğim cons yard örneği burada daha da geçerli olmuş 🙂

  • fallen

    Bu tür yazilari ve yaklasimlari ayakta alkisliyorum. dunning-kruger ikilisinin bu arastirma draftiyle cikislarida ayri bir hikayedir (kendi hayatlarindan esinlenerek bu arastirmaya baslamislar ve Cengiz Bey’in de deyimiyle “aslan” gibi üstünde tezler hazirlanan bir sendroma isimlerini vermislerdir)
    Cehalet gercek anlamda bir virüstür ve dünya üstünde oldugu gibi profosyonel hayatta da hizla yayilmaktadir. Fark yaratmak isteyen, mütevaziligini, caliskanligi, azmi is ahlaki olarak benimsemis (baska bir calisma sekli oldugunu, ‘kuzu’ olmayi kabul etmeyen), herseye ragmen vizyon sahibi olan ve bunu paylasmaktan korkmayan gercek “aslan”larin ormanlarini sahiplenme zamani gelmis ve gecmektedir. Kutluyorum.

  • zeynep demirci

    dunning ve kruger’dan yüzleeeerce yıl evvel, eski ahit diyor ki:
    “çok hikmette çok keder var, bilgi artıran dert artırır.”

  • 2 söz aklıma geldi. “Cahil cesaretli olur” ve “Bilmediğini bilmeyen tehlikelidir”

Leave a Reply

 

 

 

You can use these HTML tags

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>